PDA

View Full Version : Dạy Con Làm Giàu - Lời Nói Đầu


hoangthienthach
08-04-2008, 09:02 PM
LỜI NÓI ĐẦU

Một trong những nguyên nhân khiến người giàu ngày càng giàu, người nghèo ngày càng nghèo, c̣n giới trung lưu th́ thường mắc nợ chính là v́ chủ đề tiền bạc thường được dạy ở nhà chứ không phải ở trường. Hầu hết chúng ta học cách xử lư tiền bạc từ cha mẹ ḿnh, và thường th́ người nghèo không dạy con về tiền bạc mà chỉ nói đơn giản là: “Hăy đến trường và học cho chăm chỉ.” Và rồi đứa trẻ có thể sẽ tốt nghiệp với một số điểm xuất sắc nhưng với một đầu óc nghèo nàn về cách quản lư tiền bạc, v́ trường học không dạy về chuyện tiền nong mà chỉ tập trung vào việc giáo dục sách vở và những kỹ năng nghề nghiệp mà không nói ǵ về kỹ năng tài chính. Đó chính là lư do tại sao những nhân viên ngân hàng, bác sĩ, kế toán thông minh dù đạt được nhiều điểm số xuất sắc ở trường nhưng lại gặp nhiều rắc rối tài chính suốt đời. Và những món nợ quốc gia chóng mặt thường bắt nguồn từ những vị lănh đạo có học vấn cao, nhưng chỉ được huấn luyện rất ít hoặc không có chút kỹ năng nào về vấn đề tài chính. Một quốc gia có thể tồn tại như thế nào nếu việc dạy trẻ con quản lư tiền bạc vẫn là trách nhiệm của phụ huynh, mà hầu hết họ không có nhiều kiến thức về vấn đề này? Chúng ta phải làm ǵ để thay đổi số phận tiền bạc lận đận của ḿnh? Nhà giàu đă làm giàu như thế nào từ hai bàn tay trắng?... Có lẻ bạn sẽ t́m thấy cho ḿnh những lời giải đáp về các vấn đề đó trong cuốn sách này. Tuy nhiên, do khác biệt về văn hoá, tập quán và chính thể, có thể một số phần nào đó của cuốn sách sẽ khiến bạn thấy lạ lẫm, thậm chí chưa đồng t́nh… dù rằng đây là một cuốn sách đă được đón nhận nồng nhiệt ở rất nhiều nước trên thế giới. Chúng tôi giới thiệu cuốn sách này với mong muốn giúp bạn có thêm nguồn tham khảo về một trong những lĩnh vực cần dạy con trẻ biết trước khi vào đời, của các bậc phụ huynh ở các nước khác… Rất mong nhận được những ư kiến đóng góp của các bạn. Xin trân trọng cảm ơn.


Chỉ khi nào bạn đọc hết cuốn sách bạn mới cảm nhận được giá trị mà cuốn sách đem lại cho bạn...chúng ta bắt đầu nhé!


CHUƠNG I : CHA GIÀU, CHA NGHÈO

Tôi có hai người cha, một người giàu và một người nghèo - một người cha ruột và một người cha nuôi (cha của Mike - bạn tôi). Cha ruột tôi đă có bằng thạc sĩ, c̣n người cha nuôi th́ chưa học hết lớp tám, nhưng cả hai người đều thành công trong sự nghiệp và có ảnh hưởng đến người khác. Cả hai đều khuyên bảo tôi rất nhiều điều, nhưng những lời khuyên đó không giống nhau. Cả hai đều tin tưởng mănh liệt vào sự học nhưng lại khuyên tôi học những khóa học khác nhau. Nếu tôi chỉ có một người cha, tôi sẽ hoặc chấp nhận hoặc phản đối ư kiến của ông. Có hai người cha dạy bảo, tôi thấy được những quan điểm trái ngược nhau giữa một người giàu và một người nghèo. Và thay v́ chỉ đơn giản chấp nhận hay phản đối người này hay người kia, tôi đă cố suy nghĩ nhiều hơn, so sánh và lựa chọn cho chính ḿnh.
Cả hai người cha của tôi khi bắt đầu tạo dựng sự nghiệp đều phải đấu tranh với chuyện tiền nong, nhưng cả hai có những quan điểm khác nhau về vấn đề tiền bạc.
Ví dụ, cha ruột tôi thường nói: "Ham mê tiền bạc là nguồn gốc của mọi điều xấu." C̣n cha nuôi của tôi lại bảo rằng: "Thiếu thốn tiền bạc là nguồn gốc của mọi điều xấu."
Những sự khác nhau trong quan điểm của họ, nhất là khi đề cập đến tiền bạc, khiến tôi trở nên ṭ ṃ và bắt đầu suy nghĩ… V́ có hai người cha đầy ảnh hưởng, tôi đă học từ cả hai người. Tôi suy nghĩ về lời khuyên của mỗi người, và nhờ vậy, tôi có được một hiểu biết sâu sắc về quyền lực và tác động của suy nghĩ lên cuộc sống con người như thế nào.
Ví dụ, cha ruột tôi thường nói: “Tôi không mua nổi vật đó.” C̣n cha nuôi th́ cấm tôi nói như vậy ông muốn tôi nói: "Làm thế nào để mua được vật đó?" Một bên là câu khẳng định, c̣n bên kia là câu hỏi. Một bên khiến bạn rũ bỏ trách nhiệm, c̣n bên kia buộc bạn phải suy nghĩ…
Hai người cha của tôi có những quan điểm cực kỳ khác biệt. Chẳng hạn, một người bảo: "Phải học cho giỏi th́ mới được làm việc ở những công ty tốt.”
Người kia bảo: "Học cho giỏi th́ mới mua được những công ty tốt." Một người tin rằng: “Ngôi nhà là số đầu tư nhiều nhất và là tài sản lớn nhất của chúng ta.” Người kia lại nghĩ khác: "Ngôi nhà cũng là một khoản tiền phải trả, và nếu ngôi nhà là khoản đầu tư lớn nhất của con th́ con gặp rắc rối rồi đây."
Cả hai người cha đều trả tiền hóa đơn đúng thời hạn, nhưng một người luôn trả đầu tiên c̣n người kia luôn trả sau cùng.
Một người vật lộn để tiết kiệm từng đồng một. Người kia chỉ làm một việc đơn giản là đầu tư.
Một người dạy tôi cách viết một lá đơn xin việc thế nào cho ấn tượng để có thể t́m được việc làm tốt. Người kia dạy tôi cách viết một dự án kinh doanh tài chính như thế nào để có thể tạo ra công việc.
Được huấn luyện bởi hai người cha, tôi có thể quan sát tác động của những suy nghĩ khác nhau lên cuộc sống con người. Tôi thấy người ta thật sự định h́nh cuộc sống của họ qua suy nghĩ của chính họ.
Ví dụ, người cha nghèo của tôi luôn phàn nàn: "Tôi sẽ không bao giờ giàu lên nổi.” Và lời tiên đoán đó đă trở thành sự thật. Ngược lại, người cha giàu của tôi luôn nói những câu đại loại như: “Tôi là một người giàu, mà người giàu th́ không làm những việc đó." Ngay cả khi ông gặp thất bại thảm hại sau một cuộc đầu tư lớn không thành, ông vẫn nghĩ ḿnh là một người giàu. ông nói: "Có khác biệt giữa nghèo nàn và phá sản. Phá sản chỉ là tạm thời nhưng nghèo th́ vinh tiễn."
Những quyền lực của suy nghĩ không bao giờ có thể đo hay đánh giá được, nhưng đó là một điều hiển nhiên mà tôi nhận thức được ngay từ khi c̣n nhỏ. Tôi thấy rằng người cha nghèo không phải nghèo v́ số tiền ông kiếm được, mà v́ những suy nghĩ và hành động của ông.
Dù cả hai người cha của tôi đều rất tôn trọng việc giáo dục và học hỏi nhưng họ lại bất đồng về việc học cái ǵ là quan trọng. Một người muốn tôi học hành chăm chỉ, có thứ hạng chuyên môn cao dể có công việc tốt, kiếm được nhiều tiền. Người kia khuyến khích tôi học để trở nên giàu có, để hiểu tiền bạc làm việc như thế nào và học cách bắt tiền bạc phải làm việc cho ḿnh. Ông thường nhắc đi nhắc lại: "Tôi không làm việc v́ tiền. Tiền bạc phải làm việc v́ tôi."
Năm lên 9 tuổi, tôi quyết định nghe theo và học hỏi từ người cha giàu về vấn đề tiền bạc. V́ lúc đó, tôi chỉ mới 9 tuổi nên những bài học cha nuôi tôi dạy rất đơn giản. Thực ra tất cả chỉ có 6 bài học lặp đi lặp lại và quyển sách này nói về 6 bài học đó, cũng theo thứ tự đơn giản như khi cha nuôi tôi dạy tôi. Những bài học này là những lời hướng dẫn giúp bạn và con cái bạn trở nên giàu có hơn, bất kể điều ǵ sẽ xảy ra trên một thế giới không chắc chắn và đang thay đổi nhanh chóng như hiện nay.

hoangthienthach
08-04-2008, 09:03 PM
Chương II:Bài 1-Người giàu không làm việc v́ tiền Bài học bắt đầu:
“Ta sẽ trả cho các con 10 xu một giờ."
Ngay cả vào những năm 1950, 10 xu một giờ cũng là quá thấp.
Buổi sáng hôm ấy, cha của Mike hẹn gặp tôi và nó lúc 8 giờ. V́ là chủ của một kho hàng, một công ty xây dựng, một số cửa hiệu và ba quán ăn, nên ông rất bận rộn…
Khi chúng tôi đến, cha Mike đang nói chuyện điện thoại và chúng tôi phải ngồi chờ ông ở băng ghế ngoài hiên sau, cùng với hai người phụ nữ và một người đàn ông trung niên làm nhiệm vụ quản lư nhà hàng và coi kho cho cha của Mike.
Hai đứa tôi đă ngồi chờ rất lâu, rồi khi tôi cảm thấy ḿnh đă bắt đầu mất hết kiên nhẫn, th́nh ĺnh cha Mike xuất hiện. Mike và tôi giật ḿnh bật đứng lên.
“Sẵn sàng học chưa, các con?” Cha Mike hỏi, kéo một cái ghế đến ngồi với chúng tôi.
Tôi và Mike cùng gật đầu. “Tốt. Cha sẽ dạy các con, nhưng không phải theo kiểu trong lớp học. Nếu các con làm việc cho cha, cha sẽ dạy các con cách làm giàu. Nếu không, cha sẽ không dạy… Thế đấy đồng ư hay không là tùy các con."
“Ơ… con có thể hỏi vài câu được không?" Tôi hỏi.
Không. Chịu hay không chịu, thế thôi. Cha có quá nhiều việc phải làm và không thể lăng phí thời gian được. Nếu con không thể quyết định dứt khoát, con sẽ không học cách kiếm tiền được đâu. Cơ hội đến rồi đi. Biết được khi nào cần quyết định là một kỹ năng quan trọng. Con có cơ hội mà con đang cần. Lớp học sẽ bắt đầu hoặc kết thúc trong mười giây nữa." Cha của Mike nói cùng với một nụ cười.
“Con chịu” tôi và Mike cùng đáp. “Tốt,” cha Mike nói. "Các con sẽ làm việc với bà Martin. Cha trả các con 10 xu một giờ và các con phải làm việc ba tiếng đồng hồ mỗi thứ Bảy.”
“Nhưng hôm nay con có một trận bóng chày” tôi nói.
Cha Mike trầm giọng nghiêm khắc “Làm hay không làm nào?”
“Con làm ạ.” Tôi trả lời, quyết định làm việc và học hỏi thay v́ đi chơi bóng.
30 XU SAU ĐÓ
Bà đốc công Martin bắt chúng tôi làm việc không ngơi tay. Trong ba tiếng đồng hồ chúng tôi phải khiêng những thùng hàng hóa trên kệ xuống, phủi sạch bụi bằng một cây chổi lông gả, sau đó sắp xếp chúng lại một cách gọn gàng. Đó quả là một công việc chán ngấy v́ những cánh cửa của cửa hàng luôn mở rộng ra đường và băi đậu xe. Mỗi lần có một chiếc xe đi ngang hay chạy vào băi, bụi mù trời tràn ngập cửa hàng…
Suốt ba tuần, Mike và tôi đến làm việc ở chỗ bà Martin trong ba giờ mỗi thứ Bảy. Vào buổi trưa, khi công việc kết thúc, bà trả cho mỗi đứa 30 xu. Vào những năm 1950, với một đứa bé 9 tuổi th́ 30 xu cũng chẳng nhiều nhặn ǵ. Một quyển truyện tranh cũng đă đến 10 xu rồi, v́ vậy sau khi được trả tiền tôi chỉ mua truyện rồi đi về nhà.
Vào ngày thứ Tư của tuần thứ tư, tôi quyết định sẽ nghỉ việc. Tôi muốn được cha của Mike dạy cách làm giàu, chứ đâu có muốn trở thành tên nô lệ của 10 xu một giờ. Trên hết, kể từ ngày thứ Bảy đầu tiên đến nay, tôi vẫn chưa gặp lại ông ấy.
Vào giờ ăn trưa ở căn-tin trường, tôi nói với Mike: "Tớ bỏ việc thôi!" Mike mỉm cười. Tôi giận dữ hỏi: "Cậu cười cái ǵ chứ?"
"Cha tớ nói rằng cậu sẽ xin nghỉ. Cha nói trước khi nghỉ việc cậu hăy đến gặp ông ấy."
Tôi phẫn nộ:
“Cái ǵ? Thế ra cha cậu đang chờ xem tớ chán việc à?"
"Cũng gần như vậy. Kiểu dạy của cha tớ khác với cha cậu. Cha cậu nói lư thuyết nhiều c̣n cha tớ th́ rất ít lời. Cậu cứ chờ đến thứ Bảy này đi đă. Tớ sẽ nói với cha là cậu muốn nghỉ việc.”
“Cậu muốn nói là mọi thứ đă được dự liệu à?” “Không, không hẳn thế… Thứ Bảy này cha sẽ giải thích cho cậu.”
NGÀY THỨ BẢY XẾP HÀNG
Tôi đă sẵn sàng đối mặt với cha của Mike và tôi đă chuẩn bị trước. Thậm chí cha ruột tôi cũng nổi giận, ông cho rằng cha của Mike đă vi phạm luật lao động trẻ em và mọi chuyện phải được làm cho rơ ràng. Ông bảo tôi phải đ̣i hỏi những ǵ xứng đáng dành cho ḿnh. ít nhất là 25 xu một giờ. Ông c̣n nói rằng nếu tôi không được nâng lương th́ tốt hơn là nên nghỉ việc.
Và vào 8 giờ sáng ngày thứ Bảy đó, tôi lại đứng trước cánh cửa văn pḥng của cha Mike.
"Hăy ngồi chờ đến phiên ḿnh nhé!" Cha Mike nói thế khi tôi bước vào.
Tôi e dè ngồi xuống kế bên hai người phụ nữ đang ngồi trên băng ghế bên ngoài văn pḥng như bốn tuần trước. 45 phút trôi qua và đầu tôi gần như muốn bốc hỏa. Hai người phụ nữ đă vào gặp cha của Mike và đi ra 30 phút trước đó. Một người đàn ông lớn tuổi ở đấy khoảng 20 phút và cũng đă đi rồi.
Ngôi nhà vắng lặng. Cha của Mike vẫn mải mê làm việc trong pḥng. Cuối cùng, sau cả tiếng đồng hồ chờ đợi, đúng 9 giờ, cha của Mike mới gọi tôi vào gặp ông.
“Bác biết con muốn được tăng lương hoặc sẽ nghỉ việc.” Người cha giàu vừa nói vừa xoay ghế.
"Bác đă không làm đúng thỏa thuận..." Tôi nói mà gần như bật khóc. Thật kinh khủng khi một đứa trẻ 9 tuổi phải đối mặt với người lớn.
“Bác nói là bác sẽ dạy con nếu con làm việc cho bác. Con đă làm việc chăm chỉ, bỏ cả những trận bóng chày để đến làm việc cho bác. Thế mà bác không giữ lời.
Bác chẳng dạy con điều ǵ cả. Bác chỉ muốn có tiền và không thèm quan tâm đến những người lao động. Bác bắt con phải chờ đợi quá lâu và không tôn trọng con chút nào cả. Con chỉ là một đứa trẻ, và con cần phải được đối xử tốt hơn chứ!” Tôi ấm ức tuôn ra một tràng.
Người cha giàu nh́n chằm chằm vào tôi, rồi thong thả nói. "Không tệ. Trong ṿng chưa đầy một tháng, con nói chuyện giống như hầu hết những người làm việc cho bác vậy”
“Sao cơ ạ?” Tôi ngơ ngác hỏi lại. Rồi chẳng hiểu ông đang nói ǵ, tôi tiếp tục bất b́nh: "Con nghĩ bác sẽ giữ đúng giao kèo và sẽ dạy con. Nhưng thật ra bác chỉ muốn hành hạ cơn thôi..."
“Bác vẫn đang dạy con đấy chứ.” Người cha giàu b́nh thản nói.
“Dạy con ư? Thậm chí bác c̣n không buồn nói chuyện với con kể từ khi con đồng ư làm việc chỉ v́ mấy xu lẻ này. 10 xu một giờ, thế đấy, lẽ ra con đă phải báo với chính quyền về bác rồi. Bác biết mà, chúng ta có luật lao động trẻ em. Bác cũng biết là cha con làm việc cho chính quyền…” Tôi la lên giận dữ.
“Úi chà, bây giờ th́ con nói chuyện nghe y như những người đă từng làm việc cho bác vậy. Những người đó hoặc bác cho nghỉ việc hoặc họ tự xin nghỉ rồi.”
“Bác đă nói dối con. Con đă làm việc cho bác, nhưng bác đă không giữ lời. Bác đă không dạy con điều ǵ cả.” Tôi nói dồn dập, cảm thầy ḿnh thật can đảm.
“Sao con nghĩ là bác không dạy con ǵ cả?"
Người cha giàu hỏi lại.
Tôi bĩu môi: "Bác đâu nói chuyện với con. Con đă làm việc được ba tuần, vậy mà bác chẳng dạy con ǵ cả."
“Dạy nghĩa là phải nói chuyện hoặc làm một bài diễn thuyết à?” “Ừm, vâng ạ.” Tôi dè dặt trả lời.
“Đó là cách dạy ở trường, c̣n ở đời sẽ rất khác,” người cha giàu mỉm cười nói. "Đời sẽ chẳng hề nói ǵ với con mà chỉ xô đấy con thôi. Khi cuộc đời xô đẩy con, nó muốn nói rằng: “Dậy đi thôi, có một cái mới để học đây!” Khi bị đời xô đẩy, một số người bỏ cuộc, một số người khác th́ chiến đấu. Một số ít học được những bài học và tiếp tục đi…
Nếu con là loại người không có chút can đảm nào, con sẽ bỏ cuộc mỗi lần cuộc đời xô đẩy con. Khi đó con sẽ sống một cuộc sống sao cho an toàn, cố tránh những việc có thể không bao giờ xảy ra. Sau đó con sẽ chết như một ông già tẻ nhạt. Nhưng sự thật là con đă để cho cuộc đời đẩy con đến bên bờ khuất phục. Tận đáy ḷng con là nỗi kinh hoàng khi phải mạo hiểm. Con muốn chiến thắng, nhưng nỗi lo sợ thất bại c̣n lớn hơn cả niềm vui chiến thắng. Con đă chọn sự an toàn mà.”
Tôi nh́n cha của Mike một lúc lâu, rồi bật hỏi. “Thế ra bác đă xô đẩy con ư?”
Người cha giàu mỉm cười. "Bác muốn cho con nếm thử chút mùi vị cuộc đời. Các con là những người đầu tiên đề nghị bác dạy cách làm giàu. Bác có hơn 150 nhân công, nhưng chẳng ai hỏi bác về điều đó cả. Họ hỏi bác về công việc tiền lương mà không hề yêu cầu bác dạy về tiền bạc. Do đó, hầu hết mọi người dùng những năm tháng tốt nhất trong đời để làm việc v́ tiền mà thật sự không hiểu họ đang làm việc v́ cái ǵ."
Tôi ngồi im lặng lắng nghe. Khi Mike nói với bác là con muốn học cách làm giàu, bác quyết định sẽ thiết kế một khóa học thật gần với cuộc sống thực. V́ thế mà bác để cho đời xô đẩy con một chút, khi đó con sẽ thấm những điều bác nói. Chính v́ vậy, bác chỉ trả con 10 xu một giờ."
“Vậy bài học mà con học được khi làm việc để có 10 xu một giờ là ǵ? Là bác đă quá keo kiệt và bóc lột nhân công à?” Tôi vặn lại.
Người cha giàu bật cười thật to.
“Đừng đổ lỗi cho bác và đừng nghĩ bác là nguồn gốc của mọi vấn đề. Nếu con nhận ra rằng vấn đề là ở chính bản thân con, con mới có thể thay đổi chính ḿnh, học được cái ǵ đó và trở nên khôn ngoan hơn. Hầu hết mọi người đều muốn người khác thay đổi chứ không muốn ḿnh thay đổi. Khi không được như ư, họ nghỉ việc và đi t́m một việc làm khác, lương cao hơn, v́ họ nghĩ rằng những điều đó sẽ giải quyết được vấn đề. Nhưng, họ đă lầm. Trong hầu hết mọi trường hợp th́ không đâu."
“Thế cái ǵ sẽ giải quyết vấn đề?” Tôi hỏi. “Tiếp tục làm việc với 10 xu một giờ và cố vui à?”
“Đó là điều mà những người c̣n lại sẽ làm, chấp nhận tiền lương thấp dù biết rằng họ và gia đ́nh họ sẽ gặp khó khăn về tài chính. Họ trông chờ được nâng lương, hoặc làm thêm một công việc thứ hai, hi vọng rằng có nhiều tiền sẽ giải quyết được vấn đề…”
Tôi gằm mặt nh́n xuống sàn, bắt đầu hiểu ra bài học mà người cha giàu đang nói đến.