minhhoang
30-11-2008, 07:26 AM
Chuyện những quả bom nguyên tử mất tích thời Chiến tranh Lạnh
24.11.2008 10:32
http://vndefence.info/uploads/News/pic/small_1227497538.nv.jpg
Trong một vụ rơi máy bay năm 1968, quân đội Mỹ đă để mất một quả bom nguyên tử dưới lớp băng thuộc khu vực đảo Greenland. Tuy nhiên đây không phải là trường hợp các biệt. Có tới 50 đầu đạn hạt nhân được cho là đă mất tích trong Chiến tranh Lạnh và không phải tất cả các hiện trường sự cố đều nằm trong những vùng không có dân cư sinh sống.
Đầu tháng 3/1966, Manuel Fraga Iribarne - Bộ trưởng Thông tin Tây Ban Nha vào thời điểm đó và Biddle Duke - đại sứ Mỹ tại Madrid cùng gia đ́nh của họ đă đẫm ḿnh trong làn nước lạnh giá ngoài khơi Costa Cálida. Các phóng viên từ khắp nơi trên thế giới đă tụ tập trên băi biển của ngôi làng nhỏ có tên Palomares để đưa tin về sự kiện bơi lội mùa xuân của gia đ́nh hai quan chức.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660291_mb1.jpg
Các chuyên gia quân sự ước tính có tới 50 đầu đạn hạt nhân được cho là đă bị thất lạc trong Chiến tranh Lạnh (Ảnh AP)
Sự quan tâm đặc biệt của giới truyền thông đối với sự kiện trên có thể đă gây ngạc nhiên nếu không tồn tại một quả bom hydro đang nằm dưới đáy đại dương chỉ cách đó một vài kilomét, một quả bom có sức công phá mạnh gấp 1.000 lần quả bom nguyên tử đă san phẳng Hiroshima.
Sự cố kinh hoàng
Chỉ một vài tuần trước đó, vào ngày 17/1/1966, sự cố vũ khí nguyên tử tồi tệ nhất thời Chiến tranh Lạnh đă xảy ra ngoài khơi bờ biển đông nam Tây Ban Nha. Trong một cuộc tập trận trên không, một oanh tạc cơ B-52 của Mỹ và một chiếc máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 đă va chạm giữa không trung, ở độ cao 9.000 mét.
Cả hai máy bay đă nổ tung trong quả cầu lửa khổng lồ trên bầu trời Palomares. Lúc gặp nạn, trên chiếc B-52 đang chở 4 quả bom hydro. Một quả bom đă hạ cánh an toàn xuống khu ruộng trồng cà chua gần ngôi làng.
Ng̣i nổ phi hạt nhân trong hai quả bom nguyên tử khác đă tạo ra những mảnh bom và bụi plutonium rơi như mưa xuống khu vực bị ảnh hưởng. Trong khi đó, quả bom thứ tư rơi xuống vùng biển đâu đó ngoài khơi và bị vùi lấp dưới hàng chục mét bùn. Nhưng chính xác là quả bom thất lạc này đă rơi xuống đâu?
Vài tuần sau vụ tai nạn, làng Palomares giống như bối cảnh cho một bộ phim về ngày tận thế. Trên mặt đất, những người đàn ông mặc bộ đồ bảo hộ màu trắng và mang mặt nạ màu xanh sử dụng các máy đếm Geiger để quét qua khu vực phóng xạ. Các cánh đồng bị phong tỏa và toàn bộ vụ thu hoạch cà chua và đậu bị thối rữa trên cây.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660295_mb2.jpg
Xác chiếc máy bay B-52 gặp nạn tại làng Palomares. (Ảnh DPA)
Chính phủ Mỹ đă điều động lực lượng đào bới các cánh đồng và 1.400 tấn đất đă bị bóc dỡ. Đất nhiễm độc sau đó được chuyển tới Mỹ để phân hủy.
Hàng chục tàu chiến Mỹ tuần tra dọc bờ biển nhằm phong tỏa khu vực mà một ngư dân đă trông thấy một quả bom nằm dưới mặt nước. Nhà chức trách phải mất đến 81 ngày để trục vớt thứ vũ khí hạt nhân thất lạc dưới độ sâu 800 mét. Thể hiện sự sửng sốt trước sự cố ở Tây Ban Nha, nhật báo Đức Hamburger Abendblatt viết: "Sự cố bom cho thấy rơ ràng rằng ngày nay là thời đại ’sống cùng với bom’".
Bom nguyên tử bị thất lạc ở Greenland
Viễn cảnh về một quả bom nguyên tử có thể bị hư hại và thất lạc, đang nằm đâu đó dưới đáy đại dương quả thực là kinh khủng. Hăng thông tấn BBC của Anh đang gây xôn xao dư luận với thông tin về sự mất tích của một quả bom nguyên tử của Mỹ vào năm 1968.
Khi một oanh tạc cơ B-52 của Mỹ đâm vào một tảng băng ngoài khơi đảo Greenland, các chất nổ thông thường trong quả bom đă phát nổ, tạo ra một khu vực rộng lớn bị nhiễm phóng xạ từ chất plutonium được giải phóng trong quá tŕnh này.
Tuy nhiên, điều mà chính phủ Mỹ đă giữ kín trong nhiều thập niên là: việc phá hủy các bộ phận của quả bom được t́m thấy tại hiện trường hé lộ rằng một đầu đạn hạt nhân vẫn đang mất tích. Rơ ràng là đầu đạn hạt nhân này đă xuyên thủng lớp băng ở Vịnh North Star và người ta chưa bao giờ t́m thấy nó.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660297_mb3.jpg
Các quả bom nhiệt hạch Mark 28 cùng loại với loại vũ khí nguyên tử đă thất lạc trong vụ rơi máy bay B-52 Mỹ ở khu vực Greenland vào năm 1968 (Ảnh U.S. Air Force)
Việc thất lạc một quả bom nguyên tử không hiếm khi xảy ra như người ta vẫn hy vọng. Otfried Nassauer, một chuyên gia vũ khí hạt nhân hiện là giám đốc Trung tâm Thông tin an ninh xuyên Thái B́nh Dương tại Berlin cho biết: "Bộ Quốc pḥng Mỹ đă xác thực để mất 11 quả bom nguyên tử. Người ta tin rằng có tới 50 vũ khí hạt nhân trên khắp thế giới bị thất lạc trong Chiến tranh Lạnh".
Phần lớn trong số những vũ khí vô cùng nguy hiểm trên hiện vẫn đang nằm dưới đáy đại dương. Vào tháng 4/1989, một vụ hỏa hoạn trên boong tàu ngầm Komsomolez đă dẫn tới việc tàu ngầm hạt nhân này của Nga bị ch́m dưới độ sâu 1.700 mét ở Bắc Đại Tây Dương cùng với 2 ngư lôi và các đầu đạn hạt nhân của chúng.
Ngày 22/5/1968, một tàu ngầm hạt nhân khác của Mỹ có tên gọi USS Scorpion, bị ch́m ở độ sâu 3.300 mét, cách quần đảo Azore khoảng 320 hải lư về phía nam. Lúc gặp nạn, trên tàu đang chở hai đầu đạn hạt nhân.
Do độ sâu dưới mực nước biển nên cho tới tận thời điểm hiện tại, nhà chức trách chưa phát hiện được bất kỳ loại vũ khí hoặc ḷ phản ứng nào trên cả hai chiếc tàu ngầm trên.
Các vụ "mũi tên găy"
Một số lượng lớn hơn các quả bom nguyên tử đă biến mất trong các vụ rơi máy bay trên vùng biển rộng lớn. Chuyên gia hạt nhân Nassauer giải thích rằng: "Trong những ngày đầu của cuộc Chiến tranh Lạnh, các máy bay không thể vượt Đại Tây Dương nếu không được tiếp nhiên liệu.
Một số oanh tạc cơ đă đâm nhau với các máy bay tiếp nhiên liệu cho chúng, trong khi số khác đơn giản không gặp được các máy bay tiếp nhiên liệu và sau khi cạn kiệt năng lượng đă lao xuống biển".
Từ cuối những năm 1950 tới giữa những năm 1960 - giai đoạn bùng nổ nhất của Chiến tranh Lạnh, các oanh tạc cơ Mỹ mang theo bom nguyên tử đă bay liệng trên không 24/24 giờ suốt 365 ngày mỗi năm. Bốn tuyến đường hoạt động chính của những máy bay này là qua đảo Greenland, Tây Ban Nha và Địa Trung Hải, Nhật và Alaska. Chỉ khi những máy bay ném bom có khả năng vượt qua Thái B́nh Dương và Đại Tây Dương nhờ một bể nhiên liệu th́ nguy cơ thường xuyên xảy ra các tai nạn mới giảm bớt.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660299_mb5.jpg
Trong Chiến tranh Lạnh, các oanh tạc cơ B-52 chở theo bom hạt nhân của Mỹ được huy động bay liệng trên không 24/24 giờ suốt 365 ngày mỗi năm. (Ảnh DPA)
Có thể vụ "mũi tên găy" (mật mă mà Mỹ dùng cho những tai nạn liên quan đến vũ khí hạt nhân) lố bịch nhất đă xảy ra vào ngày 5/12/1965 trên boong tàu USS Ticonderoga. Chiếc hàng không mẫu hạm này đang trên đường từ Việt Nam tới Yokosuka (Nhật) th́ một oanh tạc cơ chiến đấu trồi ra từ một trong những trục nâng khổng lồ chứa máy bay trên khoang tàu, lao xuống biển. Chiếc máy bay cùng viên phi công và một quả bom hạt nhân đă ch́m xuống độ sâu 5.000 mét và không bao giờ được t́m thấy.
Sự cố đó đă được giữ bí mật trong nhiều năm, một phần v́ khi bị phanh phui vào năm 1981, nó là bằng chứng cho thấy rốt cuộc người Mỹ đă triển khai vũ khí hạt nhân ở Việt Nam. Điều đó cũng hé lộ rằng Mỹ đă bất chấp một hiệp ước với Nhật, trong đó người Mỹ đă nhất trí không mang bất kỳ loại vũ khí nguyên tử nào vào lănh thổ Nhật.
Kiểm soát lỏng lẻo
Việc kiểm soát tương đối bất cẩn của Mỹ đối với các loại đồ chơi nguy hiểm nhất không chỉ giới hạn ở nước ngoài. Trong thực tế, 7 trong số 11 đầu đạn hạt nhân được xác định thất lạc đă mất tích ngay chính tại quê hương của chúng ở Mỹ.
Ngày 5/2/1958, phi công lái máy bay ném bom Howard Richardson đă phải vứt bỏ quả bom hydro mà ông đang chở theo sau khi va chạm với một phản lực chiến đấu. Quả bom mất dạng trong làn nước nông của Vịnh Wassaw Sound, cách thành phố Savannah có 100.000 dân thuộc bang Georgia khoảng 20 kilômét. Ông Richardson, một phi công kinh nghiệm, sau đó đă t́m được cách hạ cánh xuống sân bay quân sự Hunter gần đó.
Phi hành đoàn của chiếc B-52 nổ tung ngày 24/1/1961 do một đường ống dẫn nhiên liệu gặp trục trặc, đă kém may mắn hơn. Trước khi chiếc máy bay bị vỡ vụn, các phi công đă t́m được cách nhảy ra khỏi phương tiện chuyên chở nguy hiểm của họ.
Một trong hai quả bom hydro đă được thả dù xuống một cái cây trong khi quả bom c̣n lại lao xuống một đầm lầy gần thành phố nhỏ Goldsboro, bang Bắc Carolina, và lún sâu vào lớp bùn đất đầm lầy dày khoảng 50 mét. Quả bom hiện vẫn nằm nguyên tại chỗ c̣n hiện trường - nơi nó lao xuống biến thành một khu vực quân sự hạn chế đi lại.
Tuy nhiên, điều làm sự cố năm 1961 trở nên nổi tiếng là quả bom tọa lạc trên một cái cây. 5 trong số 6 kíp nổ được thiết kế nhằm kích nổ đă không hoạt động và việc chỉ một kíp nổ thực hiện đúng chức năng đă văn hồi được một vụ nổ hạt nhân. Sau sự cố gần như thảm họa này, các hệ thống an toàn trong các vũ khí hạt nhân của Mỹ được xét duyệt lại và Washington cũng yêu cầu LB Xô viết cũ làm việc tương tự.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660301_mb4.jpg (http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660301_mb4.jpg)
Ảnh chụp tàu ngầm hạt nhân Mỹ USS Scorpion vào năm 1960. Khi bị ch́m ngoài khơi cách quần đảo Azore khoảng 320 hải lư về phía nam vào năm 1968, tàu ngầm này đang chở hai đầu đạn hạt nhân (Ảnh Getty Images)
Nguy cơ hiện hữu
Cho tới tận ngày hôm nay, hai sự cố trên vẫn là chủ đề tranh căi nóng bỏng giữa các quan chức, chuyên gia quân sự, những người theo thuyết âm mưu và các công dân đầy lo lắng của Savannah và Goldsboro. Liệu hai quả bom có c̣n là hiểm họa đối với cư dân của hai thành phố này hay không?
"Các loại vũ khí đang nằm trên thềm lục địa khó có khả năng phát nổ", chuyên gia Nassauer nhận định. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng "có thể nguy cơ lớn hơn đâu đó nằm ở những quả bom bị thất lạc trên mặt đất. Tuy nhiên, hầu như người ta không biết về việc liệu những quả bom như vậy có tự động phát nổ hay không".
Một sự lo âu hoàn toàn khác đă xuất hiện kể từ các cuộc tấn công khủng bố vào nước Mỹ ngày 11/9/2001. Điều ǵ sẽ xảy ra nếu bọn khủng bố t́m thấy một trong những quả bom bị thất lạc? Theo ông Nassauer, sự sợ hăi vô căn cứ cho thấy ngay cả quân đội Mỹ, sau khi sử dụng tất cả các phương tiện sẵn có, đă không thể phát hiện hoặc thu hồi các quả bom.
"Rất ít loại vũ khí thất lạc rơi ở những khu vực hoàn toàn không thể tiếp cận được với những phương tiện sẵn có của chúng ta như ngày nay", ông Nassauer nhấn mạnh. Các hiểm họa thực sự nằm trong khu vực bao quanh hiện trường sự cố, bao gồm cả nguy cơ phát nổ vào thời điểm xảy ra tai nạn và các tác động ăn ṃn, có thể cho phép chất phóng xạ thoát ra trong nhiều thập niên.
Ví dụ, tại Palomares, cơn ác mộng tiếp tục kéo dài sau hơn 4 thập niên. Ngôi làng ngủ yên kể từ năm 1966 đă trở thành một khu du lịch phát triển. Nhưng vào năm 2000, người ta đă phát hiện hai hố chứa đất nhiễm phóng xạ tại một khu vực chuẩn bị dùng để xây dựng các sân golf và khách sạn sang trọng trong tương lai. Các nghiên cứu đất chuyên sâu hé lộ rằng những khu vực khác cũng bị nhiễm xạ.
Chính phủ Tây Ban Nha đă tịch thu khu đất bị ảnh hưởng và vào năm 2009, các binh sĩ Mỹ dự kiến sẽ được triển khai tới tái khử nhiễm cho khu vực này. Hơn 40 năm sau khi quả bom nguyên tử đầu tiên rơi xuống Palomares, hàng chục ngàn tấn đất nhiễm xạ sẽ lại được vận chuyển tới Mỹ để phân hủy một lần nữa.
Thanh B́nh (Theo Spiegel)
24.11.2008 10:32
http://vndefence.info/uploads/News/pic/small_1227497538.nv.jpg
Trong một vụ rơi máy bay năm 1968, quân đội Mỹ đă để mất một quả bom nguyên tử dưới lớp băng thuộc khu vực đảo Greenland. Tuy nhiên đây không phải là trường hợp các biệt. Có tới 50 đầu đạn hạt nhân được cho là đă mất tích trong Chiến tranh Lạnh và không phải tất cả các hiện trường sự cố đều nằm trong những vùng không có dân cư sinh sống.
Đầu tháng 3/1966, Manuel Fraga Iribarne - Bộ trưởng Thông tin Tây Ban Nha vào thời điểm đó và Biddle Duke - đại sứ Mỹ tại Madrid cùng gia đ́nh của họ đă đẫm ḿnh trong làn nước lạnh giá ngoài khơi Costa Cálida. Các phóng viên từ khắp nơi trên thế giới đă tụ tập trên băi biển của ngôi làng nhỏ có tên Palomares để đưa tin về sự kiện bơi lội mùa xuân của gia đ́nh hai quan chức.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660291_mb1.jpg
Các chuyên gia quân sự ước tính có tới 50 đầu đạn hạt nhân được cho là đă bị thất lạc trong Chiến tranh Lạnh (Ảnh AP)
Sự quan tâm đặc biệt của giới truyền thông đối với sự kiện trên có thể đă gây ngạc nhiên nếu không tồn tại một quả bom hydro đang nằm dưới đáy đại dương chỉ cách đó một vài kilomét, một quả bom có sức công phá mạnh gấp 1.000 lần quả bom nguyên tử đă san phẳng Hiroshima.
Sự cố kinh hoàng
Chỉ một vài tuần trước đó, vào ngày 17/1/1966, sự cố vũ khí nguyên tử tồi tệ nhất thời Chiến tranh Lạnh đă xảy ra ngoài khơi bờ biển đông nam Tây Ban Nha. Trong một cuộc tập trận trên không, một oanh tạc cơ B-52 của Mỹ và một chiếc máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 đă va chạm giữa không trung, ở độ cao 9.000 mét.
Cả hai máy bay đă nổ tung trong quả cầu lửa khổng lồ trên bầu trời Palomares. Lúc gặp nạn, trên chiếc B-52 đang chở 4 quả bom hydro. Một quả bom đă hạ cánh an toàn xuống khu ruộng trồng cà chua gần ngôi làng.
Ng̣i nổ phi hạt nhân trong hai quả bom nguyên tử khác đă tạo ra những mảnh bom và bụi plutonium rơi như mưa xuống khu vực bị ảnh hưởng. Trong khi đó, quả bom thứ tư rơi xuống vùng biển đâu đó ngoài khơi và bị vùi lấp dưới hàng chục mét bùn. Nhưng chính xác là quả bom thất lạc này đă rơi xuống đâu?
Vài tuần sau vụ tai nạn, làng Palomares giống như bối cảnh cho một bộ phim về ngày tận thế. Trên mặt đất, những người đàn ông mặc bộ đồ bảo hộ màu trắng và mang mặt nạ màu xanh sử dụng các máy đếm Geiger để quét qua khu vực phóng xạ. Các cánh đồng bị phong tỏa và toàn bộ vụ thu hoạch cà chua và đậu bị thối rữa trên cây.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660295_mb2.jpg
Xác chiếc máy bay B-52 gặp nạn tại làng Palomares. (Ảnh DPA)
Chính phủ Mỹ đă điều động lực lượng đào bới các cánh đồng và 1.400 tấn đất đă bị bóc dỡ. Đất nhiễm độc sau đó được chuyển tới Mỹ để phân hủy.
Hàng chục tàu chiến Mỹ tuần tra dọc bờ biển nhằm phong tỏa khu vực mà một ngư dân đă trông thấy một quả bom nằm dưới mặt nước. Nhà chức trách phải mất đến 81 ngày để trục vớt thứ vũ khí hạt nhân thất lạc dưới độ sâu 800 mét. Thể hiện sự sửng sốt trước sự cố ở Tây Ban Nha, nhật báo Đức Hamburger Abendblatt viết: "Sự cố bom cho thấy rơ ràng rằng ngày nay là thời đại ’sống cùng với bom’".
Bom nguyên tử bị thất lạc ở Greenland
Viễn cảnh về một quả bom nguyên tử có thể bị hư hại và thất lạc, đang nằm đâu đó dưới đáy đại dương quả thực là kinh khủng. Hăng thông tấn BBC của Anh đang gây xôn xao dư luận với thông tin về sự mất tích của một quả bom nguyên tử của Mỹ vào năm 1968.
Khi một oanh tạc cơ B-52 của Mỹ đâm vào một tảng băng ngoài khơi đảo Greenland, các chất nổ thông thường trong quả bom đă phát nổ, tạo ra một khu vực rộng lớn bị nhiễm phóng xạ từ chất plutonium được giải phóng trong quá tŕnh này.
Tuy nhiên, điều mà chính phủ Mỹ đă giữ kín trong nhiều thập niên là: việc phá hủy các bộ phận của quả bom được t́m thấy tại hiện trường hé lộ rằng một đầu đạn hạt nhân vẫn đang mất tích. Rơ ràng là đầu đạn hạt nhân này đă xuyên thủng lớp băng ở Vịnh North Star và người ta chưa bao giờ t́m thấy nó.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660297_mb3.jpg
Các quả bom nhiệt hạch Mark 28 cùng loại với loại vũ khí nguyên tử đă thất lạc trong vụ rơi máy bay B-52 Mỹ ở khu vực Greenland vào năm 1968 (Ảnh U.S. Air Force)
Việc thất lạc một quả bom nguyên tử không hiếm khi xảy ra như người ta vẫn hy vọng. Otfried Nassauer, một chuyên gia vũ khí hạt nhân hiện là giám đốc Trung tâm Thông tin an ninh xuyên Thái B́nh Dương tại Berlin cho biết: "Bộ Quốc pḥng Mỹ đă xác thực để mất 11 quả bom nguyên tử. Người ta tin rằng có tới 50 vũ khí hạt nhân trên khắp thế giới bị thất lạc trong Chiến tranh Lạnh".
Phần lớn trong số những vũ khí vô cùng nguy hiểm trên hiện vẫn đang nằm dưới đáy đại dương. Vào tháng 4/1989, một vụ hỏa hoạn trên boong tàu ngầm Komsomolez đă dẫn tới việc tàu ngầm hạt nhân này của Nga bị ch́m dưới độ sâu 1.700 mét ở Bắc Đại Tây Dương cùng với 2 ngư lôi và các đầu đạn hạt nhân của chúng.
Ngày 22/5/1968, một tàu ngầm hạt nhân khác của Mỹ có tên gọi USS Scorpion, bị ch́m ở độ sâu 3.300 mét, cách quần đảo Azore khoảng 320 hải lư về phía nam. Lúc gặp nạn, trên tàu đang chở hai đầu đạn hạt nhân.
Do độ sâu dưới mực nước biển nên cho tới tận thời điểm hiện tại, nhà chức trách chưa phát hiện được bất kỳ loại vũ khí hoặc ḷ phản ứng nào trên cả hai chiếc tàu ngầm trên.
Các vụ "mũi tên găy"
Một số lượng lớn hơn các quả bom nguyên tử đă biến mất trong các vụ rơi máy bay trên vùng biển rộng lớn. Chuyên gia hạt nhân Nassauer giải thích rằng: "Trong những ngày đầu của cuộc Chiến tranh Lạnh, các máy bay không thể vượt Đại Tây Dương nếu không được tiếp nhiên liệu.
Một số oanh tạc cơ đă đâm nhau với các máy bay tiếp nhiên liệu cho chúng, trong khi số khác đơn giản không gặp được các máy bay tiếp nhiên liệu và sau khi cạn kiệt năng lượng đă lao xuống biển".
Từ cuối những năm 1950 tới giữa những năm 1960 - giai đoạn bùng nổ nhất của Chiến tranh Lạnh, các oanh tạc cơ Mỹ mang theo bom nguyên tử đă bay liệng trên không 24/24 giờ suốt 365 ngày mỗi năm. Bốn tuyến đường hoạt động chính của những máy bay này là qua đảo Greenland, Tây Ban Nha và Địa Trung Hải, Nhật và Alaska. Chỉ khi những máy bay ném bom có khả năng vượt qua Thái B́nh Dương và Đại Tây Dương nhờ một bể nhiên liệu th́ nguy cơ thường xuyên xảy ra các tai nạn mới giảm bớt.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660299_mb5.jpg
Trong Chiến tranh Lạnh, các oanh tạc cơ B-52 chở theo bom hạt nhân của Mỹ được huy động bay liệng trên không 24/24 giờ suốt 365 ngày mỗi năm. (Ảnh DPA)
Có thể vụ "mũi tên găy" (mật mă mà Mỹ dùng cho những tai nạn liên quan đến vũ khí hạt nhân) lố bịch nhất đă xảy ra vào ngày 5/12/1965 trên boong tàu USS Ticonderoga. Chiếc hàng không mẫu hạm này đang trên đường từ Việt Nam tới Yokosuka (Nhật) th́ một oanh tạc cơ chiến đấu trồi ra từ một trong những trục nâng khổng lồ chứa máy bay trên khoang tàu, lao xuống biển. Chiếc máy bay cùng viên phi công và một quả bom hạt nhân đă ch́m xuống độ sâu 5.000 mét và không bao giờ được t́m thấy.
Sự cố đó đă được giữ bí mật trong nhiều năm, một phần v́ khi bị phanh phui vào năm 1981, nó là bằng chứng cho thấy rốt cuộc người Mỹ đă triển khai vũ khí hạt nhân ở Việt Nam. Điều đó cũng hé lộ rằng Mỹ đă bất chấp một hiệp ước với Nhật, trong đó người Mỹ đă nhất trí không mang bất kỳ loại vũ khí nguyên tử nào vào lănh thổ Nhật.
Kiểm soát lỏng lẻo
Việc kiểm soát tương đối bất cẩn của Mỹ đối với các loại đồ chơi nguy hiểm nhất không chỉ giới hạn ở nước ngoài. Trong thực tế, 7 trong số 11 đầu đạn hạt nhân được xác định thất lạc đă mất tích ngay chính tại quê hương của chúng ở Mỹ.
Ngày 5/2/1958, phi công lái máy bay ném bom Howard Richardson đă phải vứt bỏ quả bom hydro mà ông đang chở theo sau khi va chạm với một phản lực chiến đấu. Quả bom mất dạng trong làn nước nông của Vịnh Wassaw Sound, cách thành phố Savannah có 100.000 dân thuộc bang Georgia khoảng 20 kilômét. Ông Richardson, một phi công kinh nghiệm, sau đó đă t́m được cách hạ cánh xuống sân bay quân sự Hunter gần đó.
Phi hành đoàn của chiếc B-52 nổ tung ngày 24/1/1961 do một đường ống dẫn nhiên liệu gặp trục trặc, đă kém may mắn hơn. Trước khi chiếc máy bay bị vỡ vụn, các phi công đă t́m được cách nhảy ra khỏi phương tiện chuyên chở nguy hiểm của họ.
Một trong hai quả bom hydro đă được thả dù xuống một cái cây trong khi quả bom c̣n lại lao xuống một đầm lầy gần thành phố nhỏ Goldsboro, bang Bắc Carolina, và lún sâu vào lớp bùn đất đầm lầy dày khoảng 50 mét. Quả bom hiện vẫn nằm nguyên tại chỗ c̣n hiện trường - nơi nó lao xuống biến thành một khu vực quân sự hạn chế đi lại.
Tuy nhiên, điều làm sự cố năm 1961 trở nên nổi tiếng là quả bom tọa lạc trên một cái cây. 5 trong số 6 kíp nổ được thiết kế nhằm kích nổ đă không hoạt động và việc chỉ một kíp nổ thực hiện đúng chức năng đă văn hồi được một vụ nổ hạt nhân. Sau sự cố gần như thảm họa này, các hệ thống an toàn trong các vũ khí hạt nhân của Mỹ được xét duyệt lại và Washington cũng yêu cầu LB Xô viết cũ làm việc tương tự.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660301_mb4.jpg (http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200811/original/images1660301_mb4.jpg)
Ảnh chụp tàu ngầm hạt nhân Mỹ USS Scorpion vào năm 1960. Khi bị ch́m ngoài khơi cách quần đảo Azore khoảng 320 hải lư về phía nam vào năm 1968, tàu ngầm này đang chở hai đầu đạn hạt nhân (Ảnh Getty Images)
Nguy cơ hiện hữu
Cho tới tận ngày hôm nay, hai sự cố trên vẫn là chủ đề tranh căi nóng bỏng giữa các quan chức, chuyên gia quân sự, những người theo thuyết âm mưu và các công dân đầy lo lắng của Savannah và Goldsboro. Liệu hai quả bom có c̣n là hiểm họa đối với cư dân của hai thành phố này hay không?
"Các loại vũ khí đang nằm trên thềm lục địa khó có khả năng phát nổ", chuyên gia Nassauer nhận định. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng "có thể nguy cơ lớn hơn đâu đó nằm ở những quả bom bị thất lạc trên mặt đất. Tuy nhiên, hầu như người ta không biết về việc liệu những quả bom như vậy có tự động phát nổ hay không".
Một sự lo âu hoàn toàn khác đă xuất hiện kể từ các cuộc tấn công khủng bố vào nước Mỹ ngày 11/9/2001. Điều ǵ sẽ xảy ra nếu bọn khủng bố t́m thấy một trong những quả bom bị thất lạc? Theo ông Nassauer, sự sợ hăi vô căn cứ cho thấy ngay cả quân đội Mỹ, sau khi sử dụng tất cả các phương tiện sẵn có, đă không thể phát hiện hoặc thu hồi các quả bom.
"Rất ít loại vũ khí thất lạc rơi ở những khu vực hoàn toàn không thể tiếp cận được với những phương tiện sẵn có của chúng ta như ngày nay", ông Nassauer nhấn mạnh. Các hiểm họa thực sự nằm trong khu vực bao quanh hiện trường sự cố, bao gồm cả nguy cơ phát nổ vào thời điểm xảy ra tai nạn và các tác động ăn ṃn, có thể cho phép chất phóng xạ thoát ra trong nhiều thập niên.
Ví dụ, tại Palomares, cơn ác mộng tiếp tục kéo dài sau hơn 4 thập niên. Ngôi làng ngủ yên kể từ năm 1966 đă trở thành một khu du lịch phát triển. Nhưng vào năm 2000, người ta đă phát hiện hai hố chứa đất nhiễm phóng xạ tại một khu vực chuẩn bị dùng để xây dựng các sân golf và khách sạn sang trọng trong tương lai. Các nghiên cứu đất chuyên sâu hé lộ rằng những khu vực khác cũng bị nhiễm xạ.
Chính phủ Tây Ban Nha đă tịch thu khu đất bị ảnh hưởng và vào năm 2009, các binh sĩ Mỹ dự kiến sẽ được triển khai tới tái khử nhiễm cho khu vực này. Hơn 40 năm sau khi quả bom nguyên tử đầu tiên rơi xuống Palomares, hàng chục ngàn tấn đất nhiễm xạ sẽ lại được vận chuyển tới Mỹ để phân hủy một lần nữa.
Thanh B́nh (Theo Spiegel)